ادتا مرک | Ethylene Dinitrillo Tetraacetic Acid Merck

ادتا مرک:

ادتا مرک (Ethylene Dinitrillo Tetraacetic Acid به اختصار EDTA) یا اتیلن دی‌نیتریلو تترااستیک اسید، یک اسید آلی است که دارای چهار گروه کربوکسیل (–COOH) است و به‌عنوان یک عامل کلات‌کننده در بسیاری از کاربردهای صنعتی و شیمیایی استفاده می‌شود. EDTA به‌طور عمده برای پیوند و حذف یون‌های فلزی از محلول‌ها به‌کار می‌رود و به این دلیل که می‌تواند با فلزات مختلف (مثل آهن، کلسیم، منیزیم و مس) واکنش دهد، در صنایع مختلف از جمله آب‌شویی، داروسازی، کشاورزی و آزمایشگاه‌ها کاربرد دارد.

EDTA به‌صورت سدیم EDTA یا کلسیم EDTA نیز در بازار موجود است که بسته به نوع استفاده، ممکن است به‌عنوان نمک‌های مختلف آن کاربرد داشته باشد.

کاربردها:

1. صنعت آب و فاضلاب: EDTA به‌عنوان یک کلات‌کننده برای حذف یون‌های فلزی از آب‌های آلوده استفاده می‌شود. این ویژگی به تصفیه آب کمک می‌کند و از ایجاد رسوبات فلزی جلوگیری می‌کند.
2. صنعت داروسازی: در داروها و محلول‌های تزریقی برای از بین بردن یون‌های فلزی و کاهش سمیت برخی فلزات استفاده می‌شود. همچنین در آزمایشگاه‌ها برای تهیه محلول‌های استاندارد و کالیبراسیون کاربرد دارد.
3. کشاورزی: EDTA در کشاورزی به‌عنوان کلات آهن و سایر میکروالمنت‌ها برای تأمین مواد مغذی گیاهان استفاده می‌شود. این ترکیب به جذب فلزات مورد نیاز گیاهان کمک می‌کند.
4. صنایع شیمیایی: EDTA به‌عنوان یک ماده کلات‌کننده در فرآیندهای شیمیایی مختلف، مانند تولید رنگ‌ها و محصولات شوینده، برای حذف فلزات از ترکیبات استفاده می‌شود.
5. صنعت غذا و نوشیدنی: EDTA به‌عنوان ماده نگهدارنده و ضد اکسیدان در برخی محصولات غذایی و نوشیدنی‌ها برای جلوگیری از واکنش‌های شیمیایی ناخواسته ناشی از فلزات به‌کار می‌رود.

نحوه تهیه:

برای تهیه آن، معمولاً ابتدا اتیلن دی‌آمین  را با فرمالدهید و سیانید سدیم واکنش می‌دهیم. این فرآیند در محیط قلیایی صورت می‌گیرد و محصول اولیه آن، نمک سدیم EDTA، است. سپس، با استفاده از اسید کلریدریک، این نمک به شکل خالص اسیدی EDTA تبدیل می‌شود. EDTA در نهایت به‌صورت پودر سفید رنگ یا کریستالی تولید می‌شود و به‌عنوان کلات‌کننده در تصفیه آب، داروسازی و صنایع کشاورزی استفاده می‌شود.

مشخصات فنی ادتا مرک:

• نام فارسی: اتیلن دی‌نیتریلو تترااستیک اسید یا ادتا
• نام ماده: Ethylene Dinitrillo Tetraacetic Acid (EDTA)
• فرمول شیمیایی: C₁₀H₁₆N₂O₈
• وزن مولکولی (مولار): 292.24 g/mol
• ظاهر: پودر سفید رنگ یا کریستال‌های بی‌رنگ
• حالت فیزیکی: جامد
• چگالی (Density): حدود 1.5 g/cm³
• نقطه جوش: حدود ۲۴۵ درجه سانتی‌گراد
• نقطه ذوب: 220 درجه سانتی‌گراد (نقطه ذوب برای نمک‌های آن متفاوت است)
• درجه اشتعال: درجه اشتعال بالاست (ماده غیرقابل اشتعال در دماهای معمولی)
• میزان انحلال‌پذیری در آب: به‌راحتی در آب حل می‌شود (بسته به نوع نمک آن، میزان حل شدن ممکن است متفاوت باشد)