سدیم سیانید مرک | Sodium Cyanide Merck

سدیم سیانید مرک

سدیم سیانید مرک، (Sodium Cyanide Merck) یک ترکیب معدنی بسیار سمی و خطرناک با فرمول شیمیایی NaCN است. این ماده به شکل جامد سفید رنگ، بی‌بو (در حالت خالص) یا با بوی ضعیف شبیه بادام تلخ یافت می‌شود. سدیم سیانید در صنایع مختلف کاربرد گسترده‌ای دارد، اما به دلیل سمی بودن شدید، باید با احتیاط فراوان استفاده شود. این ماده با آب و اسیدها واکنش داده و گاز سیانید هیدروژن (HCN) بسیار خطرناک تولید می‌کند.

کاربردها:

1. استخراج فلزات گران‌بها:
   • در فرآیند سیانیداسیون برای استخراج طلا و نقره از سنگ معدن.
2. در صنعت آبکاری:
   • برای آبکاری طلا، نقره، و دیگر فلزات.
3. در صنایع شیمیایی:
   • به‌عنوان ماده اولیه برای تولید ترکیبات آلی مانند نیتریل‌ها.
4. در صنایع نساجی:
   • برای رنگرزی و تثبیت رنگ.
5. در آزمایشگاه‌ها:
   • به‌عنوان معرف شیمیایی در سنتزهای آزمایشگاهی.
6. در کنترل آفات:
   • به‌عنوان یک آفت‌کش (با کاربرد محدود به دلیل خطرات بالا).

نحوه تهیه:

سدیم سیانید از واکنش گاز آمونیاک (NH₃)، کربن (C) و سدیم یا سدیم کربنات (Na₂CO₃) در دمای بالا تولید می‌شود. یک روش متداول به صورت زیر است:

+Na₂CO₃  4C + 2NH₃ → 2NaCN + 3CO + 3H₂

همچنین می‌توان آن را از واکنش سدیم هیدروکسید (NaOH) با سیانید هیدروژن (HCN) تهیه کرد:

HCN + NaOH → NaCN + H₂O

ویژگی‌های شیمیایی و فیزیکی

1. در آب به‌سرعت حل شده و یون‌های Na⁺ و CN⁻ تولید می‌کند.
2. در حضور اسیدها گاز سیانید هیدروژن (HCN) تولید می‌کند که بسیار سمی و خطرناک است.
3. با اکسیدکننده‌های قوی واکنش داده و ممکن است ترکیبات خطرناک ایجاد کند.

مشخصات فنی سدیم سیانید مرک:

• نام فارسی: سدیم سیانید
• نام ماده: Sodium Cyanide
• فرمول شیمیایی: NaCN
• وزن مولکولی: 49.01 گرم بر مول
• ظاهر: جامد سفید رنگ
• حالت فیزیکی: جامد
• چگالی: 1.596 گرم بر سانتی‌متر مکعب
• نقطه جوش: تجزیه می‌شود
• نقطه ذوب: 564 درجه سانتی‌گراد
• درجه اشتعال: غیرقابل اشتعال، اما ممکن است در شرایط خاص خطرناک باشد.
• انحلال‌پذیری در آب: بسیار محلول (48 گرم در 100 میلی‌لیتر آب در دمای 25 درجه سانتی‌گراد).